image

Minister: Microsoft-werkplek ambtenaren wordt stapsgewijs autonoom

dinsdag 23 juni 2026, 12:24 door Redactie, 18 reacties

De Microsoft-werkplek voor rijksambtenaren die nu deels of geheel in de cloud draait wordt stapsgewijs vervangen door autonome onderdelen. Dat meldt minister Heerma van Binnenlandse Zaken in antwoord op vragen van de vaste commissie voor Digitale Zaken van de Tweede Kamer. De commissie stelde vragen naar aanleiding van het verantwoordingsonderzoek dat de Algemene Rekenkamer bij het ministerie uitvoerde.

In het onderzoek werden ook de digitale werkplekken besproken waar 58.000 rijksambtenaren gebruik van maken. Daarbij stelde de Algemene Rekenkamer dat er op de langere termijn bij de keuze voor digitale werkplekken aandacht moet komen voor digitale soevereiniteit. De vaste commissie wilde van de minister weten op welke manier digitale soevereiniteit wordt meegewogen bij de keuze en inrichting van digitale werkplekken binnen de Rijksoverheid.

"Digitale autonomie en de inzet van open source heeft veel aandacht binnen de Rijksoverheid, ook bij de keuze en inrichting van de digitale werkplekken", reageert minister Heerma. Hij stelt dat de overheid sinds 2020 het beleid ‘Open, tenzij-beleid’ volgt, waarbij software van de overheid zoveel mogelijk open source moet zijn. "De huidige digitale werkplek is op dit moment gebaseerd op Microsoft-componenten die deels of geheel in de cloud draaien. Stapsgewijs vervangen we die componenten door autonome componenten", laat de bewindsman verder weten.

Heerma meldt aanvullend dat DICTU en SSC-ICT, twee overheidsinstanties die ict-diensten aan de overheid leveren, alsmede DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) de opdracht hebben gekregen om een soevereine digitale werkplek te ontwikkelen. "Volgend jaar wil ik de eerste testgebruikers overzetten naar deze soevereine digitale werkplek", aldus de minister.

Reacties (18)
Gisteren, 12:53 door Anoniem
En hop. Daar gaan de ambtenaren weer in de sabotage stand. Het enige werk werk waar ze in uitblinken.
Maw: dit gaat nooit gebeuren. Zet ik een lekker flesje rood op.
Gisteren, 13:12 door Anoniem
Héél goed!!!
Gisteren, 13:28 door Anoniem
Dit zal gaan over Mijn Bureau?
https://minbzk.github.io/mijn-bureau/
Gisteren, 13:29 door Anoniem
Stapsgewijs lijkt me prima.
1 stap: weg met die cloud.

Oh, en als we dan toch bezig zijn: faseer heel M$ gelijk uit. Al heb je de meuk uit de 'cloud', dan kan men via 'updates' nog steeds overal bij. En als die updates niet meer komen, dan is het spul een maand later ook 'gevaarlijk' - want het moet tenslotte allemaal aan internet hangen.
Gisteren, 13:37 door Anoniem
Dit loopt nu al 23 jaar!! sinds de motie Vendrik https://www.forumstandaardisatie.nl/sites/default/files/FS/2010/0209/nederlandopeninverbinding.pdf
Hoog tijd voor sancties.
Gisteren, 13:39 door SecuMetal
Door Anoniem: En hop. Daar gaan de ambtenaren weer in de sabotage stand. Het enige werk werk waar ze in uitblinken.
Maw: dit gaat nooit gebeuren. Zet ik een lekker flesje rood op.

Dit is wat mij betreft iets te negatief ingesteld. Het is logisch dat systemen die al jaren in gebruik zijn en door duizenden ambtenaren worden gebruikt, niet van de ene op de andere dag vervangen kunnen worden. Er zijn lopende contracten, aanbestedingen, trainingen en allerhande andere zaken die dan gaan meespelen. Zowel bij de rijksoverheid als lagere overheden als gemeenten wordt serieus nagedacht over alternatieven en worden er al pilots opgezet. Als er eenmaal een schaap over de dam is ... Belangrijk hierin is ook dat er geen onnodige risico's worden genomen en zo de kosten extreem uit de hand lopen, want dan gaat de burger die rekening ook krijgen. Dus ja, het zal zeker een decennium kunnen duren, maar de raderen zijn aan het draaien.
Gisteren, 13:40 door Anoniem
Het schiet nog niet echt op: https://zijnwealautonoom.nl/email-as/government/
Waar kunnen we de rekening neerleggen als de diensten uit de lucht zijn?
Gisteren, 13:47 door Joep Lunaar
De beleidsnota (verplichtend) "Nederland open in Verbinding" (NoiV) dateert uit 2007.
Essentie: gebruik FOSS en gebruik open standaarden onder de voorwaarde "comply or explain".

Kort daarop werd voor MS Windows en MS Office (toen nog zonder strikte implementatie van een OSI bestandsformaat) gekozen als basis voor Desktop Goud, de standaard desktop voor heel veel ambtenaren. Sindsdien zijn alle aanbestedingen een flagrante inbreuk op NoiV gebleken.

Gezien aantoonbare onrechtmatige praktijken van Microsoft in het verleden bij het promoten van haar producten (o.a. bij het verheffen van OpenXML tot OSI standaard, vermoeden van omkoping*) lijkt een parlementaire enquête in hoe de overheid heeft aanbesteed geen idioot idee.

* zie o.a.
- https://web.archive.org/web/20240528204034/http://groklawstatic.ibiblio.org/staticpages/index.php%3fpage=20080719233709726
- https://en.wikipedia.org/wiki/Standardization_of_Office_Open_XML
Gisteren, 13:59 door Anoniem
Door Anoniem: En hop. Daar gaan de ambtenaren weer in de sabotage stand. Het enige werk werk waar ze in uitblinken.
Maw: dit gaat nooit gebeuren. Zet ik een lekker flesje rood op.

Dit vind ik toch altijd wel van die domme opmerkingen. Net alsof alle ambtenaren gelijk zijn. Voor hetzelfde geld is je vrouw/man , broer , zus , buurman, weet ik veel ook ambtenaar en gewoon een persoon die ook maar zijn werk probeert te doen en elke keer geconfronteerd wordt met iets anders... Zucht, hou toch eens op met die stomme vergelijkingen steeds.
Gisteren, 14:01 door Anoniem
Door Anoniem: En hop. Daar gaan de ambtenaren weer in de sabotage stand. Het enige werk werk waar ze in uitblinken.

of je geeft ze iets wat ze nu nog niet hebben: AI (die intern runt). Dat hebben ze nu niet op MS365
Gisteren, 14:14 door Anoniem
Door Anoniem: En hop. Daar gaan de ambtenaren weer in de sabotage stand. Het enige werk werk waar ze in uitblinken.
Maw: dit gaat nooit gebeuren. Zet ik een lekker flesje rood op.
Gelukkig zijn er nog mensen die wel positief in het leven staan en hun vooroordelen weten te relativeren.
Gisteren, 14:15 door Anoniem
Door Anoniem: Het schiet nog niet echt op: https://zijnwealautonoom.nl/email-as/government/
Waar kunnen we de rekening neerleggen als de diensten uit de lucht zijn?
Bij iedereen die tegendraads is en niet wil meewerken om het een succes te maken.
Gisteren, 15:03 door Anoniem
Door Anoniem: En hop. Daar gaan de ambtenaren weer in de sabotage stand. Het enige werk werk waar ze in uitblinken.
Maw: dit gaat nooit gebeuren. Zet ik een lekker flesje rood op.

Alsof het bedrijfsleven in NL het zoveel beter doet. NL is koploper in het afnemen van MS diensten, en dat al decennia lang. Ik heb die drang nooit begrepen, als je de EULA erop naleest krijg je amper meerwaarde (eigenlijk geen, je krijgt alleen gebruiksrecht zonder garantie op kwaliteit of beschikbaarheid en wat vrijwaringen van IP rechten) t.o.v. Open Source. Voor een volkje dat bekend staat om zijn zuinigheid vind ik het heel bijzonder dat we miljoenen naar MS schuiven terwijl er prima (bijna) gratis alternatieven zijn. Ik heb dat echt nooit begrepen.
Gisteren, 15:28 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem: En hop. Daar gaan de ambtenaren weer in de sabotage stand. Het enige werk werk waar ze in uitblinken.
Maw: dit gaat nooit gebeuren. Zet ik een lekker flesje rood op.

Alsof het bedrijfsleven in NL het zoveel beter doet. NL is koploper in het afnemen van MS diensten, en dat al decennia lang. Ik heb die drang nooit begrepen, als je de EULA erop naleest krijg je amper meerwaarde (eigenlijk geen, je krijgt alleen gebruiksrecht zonder garantie op kwaliteit of beschikbaarheid en wat vrijwaringen van IP rechten) t.o.v. Open Source. Voor een volkje dat bekend staat om zijn zuinigheid vind ik het heel bijzonder dat we miljoenen naar MS schuiven terwijl er prima (bijna) gratis alternatieven zijn. Ik heb dat echt nooit begrepen.

Dat komt niet door de ambtenaren die zijn nog wel enigszins flexibel, het zijn vooral de it-leveranciers die niet verder denken als de microsoft-bonus, dat zijn de schuldigen van de afhankelijkheid. Laten we met z'n allen autonoom worden ! Maar Open Source is geen gratis bron die nooit opdroogt bedenk dat wel.
Gisteren, 15:41 door Anoniem
Heel goed is dit. Ze kunnen ook hun eigen prive cloud omgeving realiseren met nextcloud achter een VPN tunnel.
Dit zijn wel positieve ontwikkelingen.
Gisteren, 16:28 door Anoniem
Door Anoniem: Alsof het bedrijfsleven in NL het zoveel beter doet. NL is koploper in het afnemen van MS diensten, en dat al decennia lang. Ik heb die drang nooit begrepen...
Nederland is van oudsher een land van handelaren. De VOC was de eerste multinational ter wereld. Daar is ook de aandelenhandel begonnen. In de koffiemakelaar Droogstoppel in de Max Havelaar van Multatuli, een boek uit 1860, herken je zo het stereotype beeld van een puur op eigenbelang gerichte zakenman die doet of hij "principes" heeft die niet meer dan flinterdunne excuses voor dat eigenbelang zijn.

Ergens rond de eeuwwisseling gebruikte in Nederland 97% of 98% van de mensen Internet Explorer als webbrowser terwijl over de grens in Duitsland bijna 40% Mozilla gebruikte, want dat was open source. Nogal een spectaculair verschil. Op mijn werk merkte ik in die tijd dat er een diep wantrouwen tegen open source bestond, buiten de IT'ers, omdat men zich domweg niet kon voorstellen dat open source ooit goed kan zijn, goede dingen konden duidelijk alleen bij commerciële bedrijven vandaan komen, dat stelletje amateurs dat ook aan software knutselt kan nooit veel soeps zijn. Mensen die er zo instaan nemen dus software van bedrijven af, en dan gaan ze voor de grootste, want die valt niet om en wat iedereen gebruikt is de "industriestandaard". Dat marktdominantie iets wezenlijk anders dan een standaard is paste niet in hun denken. Bij het hardnekkig toe blijven passen van standaards in een webapplicatie waar ik als ontwikkelaar bij betrokken was had ik met mensen van de business-kant van het bedrijf te maken die voortdurend richting IE-only wilden omdat daar het grootste marktaandeel zat. Ik overtuigde ze keer op keer met dat we met het volgen van dat deel van de standaards dat door alle browsers (zelfs IE) ondersteund werd 100% marktaandeel dekten (en dat kon ertoe gaan doen, we hadden klanten in dat Duitsland met bijna 40% Mozilla, en in het Midden-Oosten waar toen bedrijven waren waar het personeel weigerde nog langer Amerikaanse software te gebruiken, een nawee van de golfoorlogen was dat). Ik merkte steeds weer dat wat ik uitlegde ze makkelijk overtuigde maar lang beklijfde, zodat ik de uitleg regelmatig moest herhalen. Naar mijn indruk beklijfde het niet omdat het volstrekt niet in hun denken paste, ze konden zich domweg geen voorstelling maken van hoe in een competitieve wereld zoiets coöperatiefs als standaards door concurrerende leveranciers worden ondersteund zonder dat dat door een overheid wordt afgedwongen.

Er zit gelukkig beweging in, maar wat ik (selectief en daardoor karikaturaal) beschreef is sterk in Nederland, daar komen we vandaan. Cultuuromslagen kosten tijd, en als degenen aan de top die de richting bepalen zelf diep in die te veranderen cultuur zitten en primair naar hun eigen slag mensen luisteren, dan gaat zoiets extreem langzaam.
Gisteren, 18:12 door Anoniem
Door Anoniem:
Door Anoniem: Alsof het bedrijfsleven in NL het zoveel beter doet. NL is koploper in het afnemen van MS diensten, en dat al decennia lang. Ik heb die drang nooit begrepen...
Nederland is van oudsher een land van handelaren. De VOC was de eerste multinational ter wereld.

Ergens rond de eeuwwisseling gebruikte in Nederland 97% of 98% van de mensen Internet Explorer als webbrowser terwijl over de grens in Duitsland bijna 40% Mozilla gebruikte, want dat was open source. Nogal een spectaculair verschil.

In Duitsland zijn ze al verder vooruit dan hier. Wellicht omdat ze daar beseffen dat hun ooit zo mooie autoindustrie binnenkort geschiedenis is, en dat big tech nu ook probeert een monopoliepositie te krijgen, waardoor het een irrelevant land wordt. Als ze dat toelaten zijn ze nergens meer de komende 50-100 jaar. Frankrijk heeft dit ook al in de gaten. Daar is Microsoft ook allang niet meer zo populair. Nederland loopt er nog een beetje schoorvoetend omheen. Nu al too little too late.

Dit ligt overigens niet aan onze ambtenaren, die willen wel, ik ken er voldoende die nu al niet kunnen wachten tot ze van die microsoft werkplekken verlost zijn.
Gisteren, 18:42 door Anoniem

Dit ligt overigens niet aan onze ambtenaren, die willen wel, ik ken er voldoende die nu al niet kunnen wachten tot ze van die microsoft werkplekken verlost zijn.
De meeste ambtenaren weten niet beter en interesseert ze ook niet echt.
Men moet ermee werken, klaar.
Zelfde als die verplichte AVG, beveiliging e.d. cursussen die we moeten doen.
Even verplicht afwerken, ok afgevinkt en weer door.
En als je dan uitlegt wat het probleem is met de "cloud" staan ze je vaak aan te staren, begrijpen het niet en zeggen
mijn teamleider vindt het handig.
Tja, dan is er veel werk te verzetten.
Reageren
Ondersteunde bbcodes
Bold: [b]bold text[/b]
Italic: [i]italic text[/i]
Underline: [u]underlined text[/u]
Quote: [quote]quoted text[/quote]
URL: [url]https://www.security.nl[/url]
Config: [config]config text[/config]
Code: [code]code text[/code]

Je bent niet en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.